WOMAN

Achterop de motor zitten is fijn, maar zelf een tweewieler met immense paardenkracht besturen is duizend keer plezieriger. dat ondervond ook viviane leinders, een vrouw die jarenlang haar echtgenoot als motorpassagier vergezelde tijdens talloze ritten, maar nu met beide handen de kans greep om zelf het motorrijden onder de knie te krijgen. hoe zij als motorleek de opleiding ervoer, lezen we in haar dagboek.

De gelegenheid doet zich voor, het moment misschien ook. Nu de kinderen al een beetje volwassen zijn, krijg ik als buitenhuiswerkende moeder een beetje meer vrije tijd in het weekend. Met een echtgenoot als fervent motorrijder begint het ook bij mij te kriebelen om zelf met een motor te toeren.

Zonder enige verwachtingen en met de zenuwen nog onder controle sta ik op het afgesproken tijdstip op het parcours. Ik weet totaal niet waar ik me aan kan verwachten. Eerst krijg ik enige theoretische uitleg, zeer rustig en zeer helder door de instructeur gebracht.

“’t Is net als met leren autorijden, start de motor en vertrek in 1ste versnelling”, vertelt de ervaren rij-instructeur. Na enkele pogingen tuf ik rustig rondjes op het parcours. Nu het remmen ‘in de vingers krijgen’. Zoals de instructeur herhaaldelijk benadrukt: “Alles langzaam en zachtjes.”

Dan de bochten nemen. Bij de eerste bochten krijg ik het toch wat benauwd. De lesgever geeft één gouden raad: “Kijk steeds naar het punt waar je naar toe wil rijden en gebruik hiervoor ook echt je hoofd en niet alleen je ogen.” En inderdaad, als ik daar op let, gaat het bijna vanzelf.

Volgende stap: een versnelling hoger. En dat is letterlijk zo want bij motorrijden schakel je telkens naar een hogere versnelling door met je voet de versnelling naar boven te duwen. Logischerwijs versnelt ook de motor, waardoor ik ook aanspraak moet maken op mijn rem- en bochttechnieken. Blijkbaar pik ik na enkele pogingen ook dit redelijk snel op en op rechte stukken durf ik zowaar goed ‘gas’ te geven.

Aan de eerste twee uurtjes les, hou ik voorlopig een goed gevoel over. De angstige gevoelens van in het begin, verdwijnen na even oefenen als sneeuw voor de zon.

Deze keer ben ik wat zenuwachtiger omdat ik weet wat er me te wachten staat. Het eerste rondje wil daarom niet echt goed lukken. Het gezegde ‘oefening baart kunst’ is hier werkelijk van toepassing. Na enkele rondjes gaat het alweer vlot.

Vandaag is het de bedoeling weer heel wat bij te leren: schakelen naar een hogere versnelling, terugschakelen naar een lagere versnelling, manoeuvres uitvoeren … De eerste 2 dingen willen al snel lukken. Het beheersen van de motor is vandaag ook een belangrijk onderdeel van de les. Met de motor moet ik op het parcours om de markeringen rijden die de rij-instructeur met behulp van kegeltjes heeft aangebracht. Tot mijn grote verbazing lukt dit zonder om te vallen! En ook het nemen van ettelijke 8-fi guren verloopt vlot. Daarna wordt me gevraagd om te slalommen tussen een 10-tal markeringen. Hier gaat het betere heupwerk mee gepaard. Ik ben wat gespannen waardoor er enkele kegeltjes tegen de grond gaan. Toch red ik het dankzij de constante bijsturing en tips van de instructeur.

De les beëindigen doen we met het uitvoeren van een noodstop. Hierbij komt het er op aan het remmen goed te beheersen. Dit vind ik toch wel wat beangstigend omdat ik eerst heel hard moet rijden om vervolgens plots te remmen. Door enkel de voorrem te gebruiken, slaat het ABS-systeem in werking. Ook oefenen we tot slot nog om ook de voorrem samen met de achterrem te gebruiken.

Het eerste kwartiertje vul ik op met alles terug letterlijk in vingers en voeten te krijgen. Deze les moet me stilaan voorbereiden op het echte werk: me in het verkeer begeven.

Nog even oefenen we het afremmen en stoppen we voor een ‘geïmproviseerd kruispunt’. Ook maak ik nog wat rondjes waarbij ik de richtingaanwijzers moet gebruiken. Alweer een extra handeling en dan niet vergeten met het hoofd de rijrichting aangeven, want dat wil ik nog wel iets te vaak vergeten. En dan is er nog het schakelen. Bij autorijden zie je in welke versnelling je rijdt, bij een motor moet je dit eerder aanvoelen en onthouden.

En dan is het zover: de instructeur vindt de tijd rijp om ons in het verkeer te wagen om deze rijles af te ronden. En meteen komt daarbij zowat alles aan bod: voorrang van rechts, verkeersdrempels, kruispunten, bochten naar rechts en naar links, tegen- en achterliggend verkeer, rotonde … Het moeilijkste vind ik een straat naar rechts indraaien terwijl er een bus voor staat. Zoals te verwachten kijk ik naar de bus en niet naar het punt waar ik naar toe moet. Gevolg: te zeer vertragen, te fel remmen en te weinig gas, waardoor de motor stilvalt. Het is een heel korte rit. Maar het terugrijden naar het vertrekpunt lukt me goed.

Het einde is in zicht. Dit is mijn laatste rijles … en hierna moet ik voldoende rijbekwaam zijn in het verkeer. Vandaag wordt dus mijn rijvaardigheid in het gewone verkeer getest maar zullen concrete verkeersituaties ook gebruikt worden om nog extra tips en richtlijnen te krijgen. Na 10 minuutjes opwarming op het parcours beginnen we eraan.

Heel erg spannend allemaal, maar het wil allemaal wel goed lukken. Inmiddels ken ik de motor beter en heb ik ook het gevoel dat ik ‘m grondiger beheers dan in het begin van de lessen. Bij de eerste stopplaats naast de weg is de tip: “Steeds kijken waar je stopt zodat je je voeten ook op de grond kan zetten”. Stop je naast een goot of greppel dan raken je voeten de grond niet en dan val je om! Nog een tip: “Rij geen oprit van kiezelsteen op. Je raakt er namelijk nooit in je eentje uit weg.” Vrij lastig natuurlijk als er geen hulp in de buurt is.

De rit vervolgt op een weg waar er diverse malen voorrang van rechts moet gegeven worden maar waar ook veel verkeersdrempels zijn. Gevolg: het afremmen, terugschakelen en goed kijken volgen elkaar constant op. Dan is er een stuk waar ik ‘goed gas’ moet geven. Hier verleg ik weer mijn grenzen. Het bochtenwerk lukt minder goed. Om mijn bochttechnieken bij te schaven, ga ik bij de instructeur mee op de motor. We doen hetzelfde traject opnieuw en ja, zo lijkt het een fluitje van een cent.

Laatste 2 proeven: op een helling vertrekken en het stadsverkeer in. Net zoals bij auto leren rijden vond ik dit ook het minst prettig. Vertrekken zonder achteruit te bollen of stil te vallen … En toch lukt het van de eerste keer. Het geeft een goed gevoel en ook weer wat zekerheid. Bij de laatste proef moet ik het redden in het stadsverkeer en op de koop toe ook nog op het spitsuur! ’t Is niet gewoon rondjes rijden maar ook oversteken, afdraaien, voorrang geven en op dit uur wordt vooral het filerijden getest. Wanneer we terug bij het Motorhuis te Hasselt aankomen, ben ik blij dat ik veilig en ongedeerd de test heb doorstaan. Ik ben geslaagd en bovenal … het smaakt uiteindelijk naar meer! Nu zal ik moeten gaan uitkijken naar een eigen motor want het mooie weer komt er aan.

Als puber was Saskia de mits al stapelgek van motors en bromfi etsen, daarom dat het niemand verbaasde toen ze op 21-jarige leeftijd een occasie harley davidson kocht met haar eerste spaargeld. anno 2011 heeft de zaakvoerder van ‘t huis van oordeghem al heel wat kilometers op de teller staan. Speciaal voor motozine brengt ze haar verhaal.

“Vanaf de eerste moment vond ik het rijden met de motor een supertoffe ervaring”, vertelt Saskia. “In die tijd moest je geen verplichte rijlessen nemen maar om de motortechnieken toch behoorlijk onder de knie te krijgen, ging ik ’s avonds oefenen op een verlaten industrieterrein. Na een tijdje lukte het me om probleemloos rond te tuffen.” Haar mooiste motorherinneringen associeert ze met de tijd die ze doorbracht in Zuid-Afrika. “In de periode dat ik nog in de diamantsector werkte en we zowel een kantoor in België als in Zuid-Afrika hadden, vertoefde ik op regelmatige basis in Kaapstad, waar ik in het weekend gretig inging op het ruime aanbod Breakfast Trips. Eerst genieten van een ontbijt en dan in gezelschap de kustlijn verkennen met de motor. De zilte zeelucht opsnuiven, het prachtige en ongerepte uitzicht, die onbezorgdheid die je alleen maar ervaart als je jong bent … Onvergetelijke momenten die nog steeds een glimlach om mijn lippen toveren.”

Witte raaf

“Twintig jaar geleden was een vrouw op de motor en zeker op een Harley een witte raaf, vandaag is dat minder het geval. Hoewel de passie voor motoren als een rode draad door mijn leven loopt, ben ik toch twee jaar ‘motorloos’ geweest. Een jaar nadat ik mijn man heb leren kennen, kregen we een kindje en hebben we ‘t Huis van Oordeghem opgericht, nu zo’n 14 jaar geleden. Omdat we toen al ons geld konden gebruiken, heb ik mijn motor van de hand moeten doen.” Als motorliefhebster in hart en nieren, liet de motormicrobe Saskia De Mits niet los. “Het bleef kriebelen. Toen mijn neef een oude BMW 100 RS volledig had opgeknapt, kon ik het niet laten om deze van hem over te kopen. Hoewel het een zware en stugge motor was, is mijn liefde voor BMW-motoren toen ontstaan. Met ouder worden, neig je er toch naar om ook aan je comfort te denken. Dat is ook de reden waarom ik hem een paar jaar later inruilde voor een BMW 1150 GS, een bolide die als een fi ets rijdt. Een krachtige fi ets, welteverstaan ...”

Pure ontspanning

Toen een goede vriend des huizes aangaf zijn nagelnieuwe 1200 GS met slechts 5000 km op de teller weg te willen doen, twijfelde Saskia De Mits geen seconde om ook deze mooie motor onder haar hoede te nemen. En net zoals bij het vorige model, bleek ook even later haar echtgenoot helemaal gewonnen voor deze tourbuffel. “Terwijl ik veeleer voor de wendbare en elegante versie ging, koos hij voor een 1200 GS Adventure. Tja, mannen willen toch altijd een net iets stoerdere versie hé…” Gelukkig is ze open-minded, net zoals sommige klanten die ze ’s avonds al eens met de motor durft te bezoeken. “Dat doe ik enkel bij klanten waarvan ik zeker weet dat ze hiervoor openstaan. Zeker als ze zelf de trotse eigenaar zijn van een motor, schept dat een band.” Hoewel ze er van februari tot september altijd heel druk inzit, tracht Saskia De Mits toch af en toe tijd vrij te maken om met vrienden er met de motor op uit te trekken en het Vlaamse landschap te doorklieven. “Motorrijden is voor mij puur genot. Ik spreek er al mijn zintuigen voor aan, waardoor ik turend naar de horizon ook echt mijn hoofd leeg kan maken. Op tijd en stond een zonovergoten terrasje meepikken … Wat wil een mens nog meer?”

Gerda Janssens is een van de weinige vrouwelijke motor-instructeurs die vlaanderen rijk is. met zo’n vijftien jaar ervaring op de teller en haar passie voor motorrijden is ze de geschikte kandidate om het in dit magazine te hebben over een goede motorbeheersing. “in tegenstelling tot wat velen denken, maken niet alleen starters fouten op de openbare weg. ook de ervaren motards zouden hun rijtechnieken regelmatig eens onder de loep moeten nemen, zeker de trage manoeuvres fris je na de winterstop best eens op.”

Welk type motor gebruiken jullie om rijlessen mee te geven?

 “Onze rijschool (Rijschool Hendriks, Overpelt) vindt de BMW 650 GS (n.v.d.r.: verkrijgbaar in zadelhoogtes 835, 820, 790 en 765 mm) heel erg geschikt omdat deze enorm wendbaar zijn, zodat leerlingen er makkelijk mee kunnen manoeuvreren. Voorheen gebruikten we de voorloper van dit type motor: de Scarver. Verder rijdt dit type motor heel erg vlotjes en staat het synoniem voor echt rijplezier. Voor de starters die jonger zijn dan 21 jaar, hebben we de motoren van 25kw. De ouderen mogen leren motorrijden op een tweewieler van 50kw. Een verschil dat je met het blote oog niet ziet, maar wel merkt! Voorts zijn onze motoren uitgerust met ABS zodat de motorrijder niet onderuitgaat bij het uitvoeren van een bruusk manoeuvre (noodstop).”

komen er ook veel vrouwen bij jullie over de vloer?

“Terwijl vroeger 1 op 10 vrouwen zich bij ons meldden voor een rijvaardigheidscursus, zien we nu dat er zo’n 3 op 10 van de kandidaten vrouw zijn. Dat is al een beetje een positieve evolutie”, lacht Gerda Janssens. “Een tendens die we opmerken is dat vrouwen die willen leren motorrijden vaak al gesetteld zijn en al iets oudere kinderen hebben. Zij willen hun motordromen dan ook nog op iets latere leeftijd waarmaken. En ja, dikwijls is het zo dat het ook bij hen begint te kriebelen omdat de echtgenoot ook met de motor rijdt. Vergeet de meiden niet die van thuis uit de passie meekregen van de ouders …”

Zijn vrouwen betere motards dan mannen?

 “Niet per se hoor. Ik merk wel dat mannen dikwijls alles uit de kast willen halen en vaak roekelozer rijden, terwijl vrouwen iets meer discipline op de weg vertonen. Zij voelen niet echt de drang om de show te stelen aan een rood licht en zullen zelden ook te hard rijden om een andere weggebruiker de loef af te steken. Ik wil trouwens ook niet beweren dat alle mannelijke motorrijders dat wel doen. Je mag immers niet iedereen over dezelfde kam scheren. Maar als ik de statistieken bekijk, zie ik wel dat vrouwen minder betrokken zijn in ongevallen. Toch is dit relatief omdat er ook minder vrouwen met de motor rijden.”

Wat houden de motorlessen in en na hoeveel uur kunnen beginnelingen de baan op?

 “Wel, starters zijn verplicht om zes uur rijles te volgen. Die lessen splitsen we op in drie lessen van telkens twee uur. Veilig rijden vormt de rode draad doorheen het hele programma. In de eerste les laten we de kandidaat kennismaken met de motor en gaan we de onderdelen naderbij bekijken. We leren hen de spiegels instellen. Daarna gaan we de motorkleding bespreken en gaan we hen alle rijtechnieken bijbrengen. Dat begint met het vertrekken en stoppen onder de knie te krijgen, de richtingsaanwijzers leren gebruiken, leren doorschakelen en we besteden de nodige aandacht aan de kijktechnieken. En zo gaan we verder tot de persoon in kwestie klaar is om het verkeer te trotseren. Nu moet ik wel zeggen dat iemand die totaal geen rijervaring heeft, dus ook niet vertrouwd is met de verkeersregels op de openbare weg of niet beschikt over een rijbewijs A, niet voldoende heeft aan zes uren. In dat geval bespreken we onderling hoeveel bijkomende uren les nodig zijn om veilig het verkeer in te duiken.”

Welk zijn de meest gemaakte fouten bij beginners?

 “Vaak is het zo dat als ze vertrekken de motor afslaat, of dat ze richtingaanwijzers aan laten staan. Ook zie ik dikwijls dat de zithouding verkeerd is en dat de voeten niet goed staan. Op de motor zitten zoals Charlie Chaplin, dat kan niet door de beugel. Omdat motorrijders te maken krijgen met een grote dode hoek, is het ook belangrijk dat ze goed in de spiegel kijken en vervolgens ook nog eens over de schouder kijken. Dat moet echt een automatisme worden en ook daar durft het wel eens aan te schorten. Ook zie ik dikwijls dat starters die voor het eerst de baan op gaan, zo met de motor zelf bezig zijn dat ze de verkeersborden en het verkeer zelf niet goed in het oog houden, wat tot gevaarlijke situaties op de weg kan leiden.”

Welke belangrijke tips geef je hen altijd mee?

“We raden iedere motorrijder altijd aan om verf op de weg te ontwijken: zebrapaden, volle lijnen enz. omdat deze wel eens glad durven te zijn bij regenweer. Ook putdeksels die nat en glibberig zijn kunnen de motorrijder onderuithalen. Wie diesel of olieplekken opmerkt, dient hier ook op te anticiperen. Belangrijk is om nooit te panikeren, maar wel om geleidelijk aan te reageren op de situatie die zich voordoet. Dat betekent gas minderen, zodat de motor wat rechter komt, een beetje afremmen en de gas terug opendraaien als het gevaar geweken is. En natuurlijk verder vooruitkijken. Drastische bewegingen leiden onvermijdelijk tot gevaarlijke situaties. Dus defensief rijden is de boodschap! Voorts maak ik hen er op attent dat motorrijden minstens 18 keer gevaarlijker is dan rijden met de wagen en dat de nodige voorzichtigheid altijd geboden is.”

Welke fouten zie je ervaren motards al eens maken?

“Vroeger gebeurde het dat het rijbewijs werd uitgereikt zonder er maar iets voor hoeven te doen. Er zijn motards die bv. nooit goed hebben leren zitten op de motor. Belangrijk is dat het onderstel goed aansluit op de motor. Ook durven ervaren motards meer risico’s te nemen en soms is dat niet echt verantwoord. Niet voor hun eigen veiligheid maar ook niet voor de andere weggebruikers. Wie de juiste kijktechnieken hanteert, kan gevaar ook beter inschatten. Een ander heikel punt zijn de trage technieken: stapvoets rijden, slalommen, achtjes maken. Deze dien je ook als ervaren motard regelmatig op te frissen. Rij je per ongeluk een weg in waar je niet in mag, dan moet je ook deftig kunnen omkeren. Tot slot is het belangrijk dat je als motard goed zichtbaar bent. Dat betekent dat je de 3/4de regel in acht moet nemen. Rechts rijden op een rijstrook doen we niet, wel rijden we op het punt waar ook de bestuurder zich in de auto situeert.”

Nu de lente weer in het land is worden de motoren weer uit de garage gehaald. welke tips kan je nog meegeven voor diegenen die zich na lange tijd weer in hun motorpak hijsen?

“Na de winterstop is iedereen wat stijfjes. Daarom is het goed om de trage technieken nog eens op te frissen. En ook de motor moet de nodige aandacht krijgen vooraleer je er de weg mee op trekt. Wie een druppellader gebruikt, die zijn batterij zal in optimale conditie zijn. Check sowieso het benzinepeil, want de benzine kan een beetje verdampt zijn door lang te staan. Ook de remolie moet gecontroleerd worden, net als de bandendruk. Dat kan met een manometer. Staan de banden te slap dan vermindert de grip op de weg. Groeven controleren kan door naar indicatoren te kijken die tussen de hoofdgroeven liggen. De indicatoren zijn 1,6 mm dik, het minimum wat bij wet voorgeschreven is.”

HET BETERE BOCHTENWERK

GERDA JANSSENS

Een betere motorrijder herken je aan zijn bochtentechniek. voor velen is dit ook een van de leukste dingen aan het motorrijden. helaas gebeuren er op de openbare weg nog altijd teveel ongevallen die veroorzaakt worden door fout de bocht in te gaan. het kan zijn dat je al jaren kunstig bochten neemt zonder erbij na te denken en misschien wel zonder het ooit geleerd te hebben, maar doorgaans kan het nooit kwaad om de juiste bochtentechniek nog eens wat nader te bestuderen. volgens de voorgeschreven methode doe je het kortweg zo: vertragen, kijken, drukken in de richting van de bocht en rijden.

Bochten bestaan er in alle soorten en maten. Elke bocht is uniek en het is de bestuurder die zijn rijstijl hieraan moet aanpassen, wil hij er niet uit vliegen. De snelheid aanpassen is één ding, je rijvaardigheden beheersen en in het bijzonder het kijkgedrag is ook doorslaggevend om een bocht goed te nemen. Het gebeurt maar al te vaak dat de rijder een bocht inrijdt en plots tot het besef komt dat hij een beetje te hard rijdt, waarna hij voor zich een obstakel ziet opdoemen – van een verloren lading tot halsstarrig everzwijn. En dan kan het grondig misgaan als men zich hierop gaat fi xeren met een botsing tot gevolg. Een goede kijktechniek, noodstop- en duwtechnieken zijn ongetwijfeld vaardigheden waarover een goede motorrijder moet beschikken.

In principe deel je als motorrijder je bocht in drie delen in.

1. de bocht ingaan

Voor je de bocht ingaat, ga je vaart minderen. Dit kan door te remmen – vergeet niet zowel je voor- als achterremmen te gebruiken – of door geen gas meer te geven. Onthoud één ding: het is beter te traag de bocht in te gaan dan te snel.

2. de bocht nemen

Is je snelheid gereduceerd, dan ga je een nieuwe lijn kiezen. Meestal betekent dit ‘buitenkant – binnenkant – buitenkant’. Belangrijk hierbij is dat je blijft kijken waar je heen wilt. Niet door enkel je ogen te bewegen maar door je hoofd mee te draaien. Kijk voor je uit, draai je hoofd in de richting van de bocht en kijk zo ver mogelijk de bocht in. Wees alert en op je hoede voor natte bladeren, olieplekken, een verloren gelopen beest … Hou zeker niet de vangrail in het oog maar kies een vluchtweg. Bij het nemen van de bocht ga je voorwaarts op de handgreep drukken in de richting van de bocht. Gaat de bocht naar links, druk dan links, leun links en ga vervolgens links. Belangrijk is dat je de bocht tegen een constante snelheid neemt.

3. de bocht uitrijden

Ga je de bocht uit, dan ga je uitaccelereren of met ander woorden op een soepele manier gas bijgeven. Op die manier wordt de motorfi ets weer in een rechtopstaande positie getrokken.